Medio 2005 raakten Ger Beemsterboer, dirigent Ton van de Kieft en ik
na afloop van een concert met elkaar in gesprek. Ger opperde het idee
om een evenement te organiseren, waaraan amateur muziekverenigingen
uit de gemeente Harenkarspel (een tiental dorpen in Noord-Holland)
zouden deelnemen. Na een aantal brainstormsessies besloten we om
een aantal podiumkunsten te combineren (muziek, theater, dans en
film) in een totaalproductie, met originele, nieuwe muziek.
Ik stelde toen een show programma voor, bestaande uit
productienummers met plaatselijke thema's rondom de historie of
de nijverheid, of met een sociaal-cultureel karakter.
Navigatiehulp -
Volgende >>
In september 2005 werd een projectmanagement team gevormd met Andries Dekker
en Natascha Paarlberg. Toen we de belangstelling bij plaatselijke
amateurverenigingen polsten, werden we onaangenaam verrast door het initiële gebrek aan enthousiasme. Na een aantal tweemaandelijkse
sessies besloten we het aantal deelnemende groepen te beperken en het
evenement te combineren met het 60-jarig jubileum van Harmonie DSV
in 2008. Nadat kamerkoor Sine Nomine uit Alkmaar en toneelvereniging Spot'70 toezegden om mee te doen, werd de definitieve 'go ahead' beslissing genomen. Ger Beemsterboer stond garant voor de begroting en
stelde ook een grote hal van het bedrijf Bejo Zaden (Warmenhuizen)
beschikbaar om te gebruiken als theaterzaal (zie foto's).
In 2007 nam de bedrijvigheid toe, toen extra mensen aan het projectmanagement team toegevoegd werden: Jan Dekker was verantwoordelijk voor de
coördinatie van de theaterscenes, Hanny Blankendaal
voor de publiciteit en Piet Meijer voor het podium- en theaterontwerp
en de bouw. Dick Barten bood aan om een aantal kerkorgels in
Harenkarspel te bespelen, popgroep Splinter wilde graag meedoen,
terwijl Herman en Niels Quant draaiorgel Adriana
beschikbaar stelden voor het kermisnummer.
Onderwijzers van de lagere scholen stemden in met het formeren van een
kinderkoor en Nancy Benschop deed de choreografie van de nummers voor
haar 4AnyBody street dance groep. Job van de Kieft ontwierp het
weldoordachte Harenkarstival logo (zie bovenaan de pagina) en wilde
ook de quasi documentaire in zwart-wit over de plaatselijke gemeenschap
wel filmen. Ook was het vanaf het begin duidelijk, dat er een aantal
professionele musici ingehuurd zou worden voor de jazz ritmesectie en om
essentiële plaatsen in het orkest te vullen.
Medio 2007 voerde het projectmanagement team de vergaderfrequentie op;
toen werden sponsorwervings- en publiciteitsacties relevant. Actiepunten werden uitgezet en bewaakt, naarmate meer productiedetails
bekend werden. Guus Leegwater van Bejo Zaden woonde de
vergaderingen bij voor de coördinatie van activiteiten rondom
het bedrijf. Pierre Fenijn van Ulteam schoof gedurende
de laatste maanden aan om de catering en logistiek te plannen.
<< Vorige -
Navigatiehulp -
Volgende >>
De muziek werd geschreven in een tempo van ruwweg één stuk
per maand, beginnend in januari 2007. De composities hadden een
symfonisch of een populaire muziek karakter (latin, blues, rock, jazz);
zie de lijst van nummers aan het einde van de pagina. Conceptpartituren
gingen naar dirigent Ton van de Kieft, die terugkoppeling gaf over
speelbaarheid van de muziek. Naast de partituren werd ook een MIDI
audio opname aangeleverd. Tijdens het compositieproces schreef ik
maandelijkse afleveringen in een Weblog om de deelnemers
geïnformeerd te houden over de voortgang van het compositieproces
en om de stukken toe te lichten.
Sommige nummers uit de show hadden een bijzondere opzet. Het koraalthema met
variaties voor vijf plaatselijke kerkorgels, dat in Ter Kerke Gaan
het religieuze karakter van de gemeente moest uitbeelden, werd in
losse fragmenten in afzonderlijke kerken opgenomen, om later met 'cross-fades' aan elkaar gemonteerd te worden. Het lied de Dorpskermis werd
zeer uitbundig en kreeg gestalte in meerlaagse muziekpassages
voor orkest, koor, kinderkoor, draaiorgel en geluidseffecten.
Die kregen ook een plek in Oorlog in de Polder, naast
citaten uit volks- en soldatenliederen, die de diverse nationaliteiten
op het slagveld moesten illustreren. Het fortissimo twaalftoons openingsakkoord in De Strijd Tegen het Water was een
bewuste keuze, die de chaos van de 'Big Bang' en het begin
van de evolutie van het universum moest voorstellen.
De filmmuziek voor Harenkarspel in Taferelen werd in oktober 2007 geschreven, nadat een ruwe montage van de film beschikbaar was (de opnames vonden medio 2007 plaats). Liedteksten werden geschreven door Janny Wever
en mijzelf; dat vroeg om een nauwe afstemming in het boerenlied
Werken op het Land, waarin het idioom geleidelijk verschuift van
middeleeuws naar modern. Het slotnummer Finale - Identiteit bevatte
een opera-achtig deel, gevolgd door een meezinger in 'moderate rock' stijl;
een toepasselijke finale voor deze avond voor en door de gemeenschap van
Harenkarspel.
Partijen voor afzonderlijke instrumenten werden in de tweede helft
van 2007 aangemaakt vanuit de partituur; dit is een bewerkelijk
en saai proces, waarbij gecombineerde partijen (bijvoorbeeld fluit
1 en 2) gesplitst moeten worden, omslagpunten in de bladmuziek
gekozen moeten worden, enz. Daar staat tegenover dat de impliciete
kwaliteitscontrole tijdens die rotklus later zeer nuttig bleek;
tijdens de repetities ging geen tijd verloren aan
onduidelijke notatie, foute noten, of maatnummering. Alle
bladmuziek (partituren en partijen) werd gedistribueerd als
pdf-files op CD-ROM; deelnemers ontvingen de muziek in december 2007.
<< Vorige -
Navigatiehulp -
Volgende >>
De repetities startten in januari 2008. Er werden groepsrepetities gehouden
om vertrouwd te raken met de losse partijen (zie de foto's hierboven).
De muziek vormde een grote uitdaging voor dirigent en muzikanten, aangezien
afzonderlijke deelnemers (orkest, koor, popgroep, etc) alleen hun eigen
bijdrage konden horen, terwijl diverse essentiële elementen uit
de partituur nog ontbraken. In het bijzonder de afwezigheid van een ritmesectie (met name bas en keyboard) bleek soms erg frustrerend
voor het harmonieorkest; repetities leken daardoor een tijdlang
muzikaal weinig bevredigend.
In mei 2008 verbeterde die situatie toen popgroep Splinter het bouwvakkerslied Werken in de Bouw, een 'moderate shuffle
blues', samen met het orkest instudeerde. Nu werd voor het eerst een totaal
klankbeeld gehoord en dat bleek een aangename opluchting voor allen.
Dit gevoel nam alleen maar toe toen twee weken later zowel
kamerkoor Sine Nomine als het kinderkoor hun eigen partij zeer
grondig ingestudeerd bleken te hebben (een indrukwekkende verdienste van
respectievelijk Paul Valk en Chris Mul als koorleider) en de zang goed
mengde met de orkestklank. Ook de eerste doorspeelronde van de filmmuziek
was een morele opkikker. Uiteindelijk, in mei 2008, voegde een
aantal professionele musici (uit het Nederlands Philharmonisch Orkest en
het Metropole Orkest) en uitstekende amateurs zich bij het orkest op
essentiële stoelen (piccolo, fluit, Eb- en Bb-klarinet,
tenorsaxofoon, hoorn, trombone, keyboard en percussie). Toen nam het
vertrouwen in een goed eindresultaat met sprongen toe. Zeer opmerkelijk
is ook de rol van het 12-jarige talent Wouter Kühne op de drums,
achteraan in het orkest opgesteld, maar duidelijk 'driving the bus', in
nauwe afstemming met dirigent Ton van de Kieft.
De laatste repetitieweek, van 31 mei tot 4 juni 2008, begon met een lange
zondagsessie in de 'Bejo Zaden Concertzaal', waarbij alle deelnemende
partijen werkten aan de coördinatie tussen muziek, dans, toneel
en 'special effects' (zie de foto's). En toen uiteindelijk ook het
bassistenprobleem opgelost was (Johnny, we zijn je nog altijd dankbaar voor
je inzet op de akoestische bas), kreeg euforie de overhand. De repetitie
van maandag 2 juni kende een kleine tegenslag omdat 'het geluid' vanwege
een file te laat arriveerde. De generale repetitie van 4 juni bracht de
gebruikelijke zorgen met zich mee van een grote en ingewikkelde productie.
Maar het indrukwekkende toneel, met al zijn lampen, groot filmprojectiedoek
en bloemdecoraties bleek een aanhoudende bron van motivatie.
<< Vorige -
Navigatiehulp -
Volgende >>
Bij een evenement van de omvang van het Harenkarstival project mag een
doordachte publiciteitscampagne niet ontbreken. Deze startte in
Januari 2008 met het openen van een Website, ontworpen door
Dennis Koper (Joomberg Webdesign). De activiteit nam toe in de
daaropvolgende maanden. Alle publiciteit gebruikte het logo en
kleurenpalet ontworpen door Job van de Kieft (zie bovenzijde
van deze pagina). In april 2008 werden kleurenfolders gedrukt
en huis-aan-huis verspreid.
Een redactiecommissie bereidde een tabloid formaat Harenkarstival krant
voor, die betaald werd uit advertentieopbrengsten. Deze 12 pagina's
tellende krant bevatte achtergrondinformatie en interviews met
de deelnemers. De distributie geschiedde in mei 2008, toen ook de
kaartverkoop opstartte (via de Website en in aan aantal plaatselijke
winkels). Posters in A3 formaat sierden winkeletalages en
grote spandoeken werden langs de in- en uitgaande wegen opgehangen.
Het KNFM blad Muziek & Show besteedde in de uitgave van mei 2008 aandacht aan het project. In de regionale kranten verschenen diverse artikelen. Het
Noord-Hollands Dagblad publiceerde een interview met de componist
op 31 januari 2008, plus een aantal voortgangsberichten over deze
productie in mei en juni 2008, in zowel de Schager als de
Alkmaarse editie. Een recensie verscheen op maandag 9 juni 2008.
Leden van het organisatieteam en dirigent Ton van de Kieft waren vanaf mei 2008 te horen op lokale radiozenders Schagen FM en
Radio Langedijk. Op zaterdag 31 mei 2008 was ikzelf te horen
op de nationale radio (Radio 2) in NCRV Cappuccino;
Frank du Mosch wilde meer weten over de uitdaging om de specifieke
identiteit van de gemeente Harenkarspel in muziek uit te drukken.
Radio Noord-Holland stuurde reporter Bart Breukel van het programma
RTV-NH Op Locatie om in een live reportage op vrijdagmorgen
6 juni 2008 met het projectteam, dirigent en de componist te spreken
(zie foto). Pogingen om op het laatste moment alsnog de locale televisie
te mobiliseren mislukten.
<< Vorige -
Navigatiehulp -
Volgende >>
Het toneel werd opgebouwd in een productie- en opslaghal van
Bejo Zaden. In de hal werd een 16 m breed en 12 m diep toneel
opgebouwd (4 niveaus op 40, 80, 120 en 160 cm hoogte). Er werden 500
zitplaatsen gerealiseerd, o.a. op een tribune met 40, 60 en
80 cm hoge vloerdelen. Het toneel werd aan de achterzijde afgesloten
door een rood gordijn, met uitzondering van het middendeel, waar een
6 m breed en 4 m hoog filmprojectiescherm opgesteld was (zie foto).
Twee wanden van de hal werden met zwart doek afgedekt. De resulterende
akoestiek had veel weg van een grote opnamestudio; op het toneel klonk
het geluid behoorlijk droog (nauwelijks nagalm).
Het orkest zat op het podium op de 40, 80 en 120 cm niveaus, behalve
de achteraan opgestelde percussiegroep. Daar zat ook, aan de
linkerkant, kamerkoor Sine Nomine. Een aantal speciale
effecten werd vóór het toneel uitgevoerd: de vorkheftruckscene
voor Spot'70, de rijdende Citroen 2CV met twee protestzangers in
Meer Haren dan Kapsel, draaiorgel Adriana in het lied
De Dorpskermis en de kar, waarop popgroep Splinter stond
opgesteld voor de bouwvakkersblues Werken in de Bouw (zie de foto's).
Toneelscenes en de choreografieën werden op vloerniveau en op 40 cm toneelniveau uitgevoerd. Het kinderkoor was opgesteld op 80 cm hoogte aan de
linkerzijde van het toneel (na binnenkomst van achter het publiek door het
middenpad in de zaal).
Het mengpaneel en de bedieningsconsoles voor belichting en
toneelgeluidseffecten werden achter de achterste stoelen, boven op de tribune,
opgesteld (zie foto's). Een Notebook PC (voor de projectie van de titels van
de nummers en de liedteksten), een DVD speler (voor de projectie van de twee
films) en een CD speler (voor de geluidseffecten tijdens de muziek)
stonden opzij van het toneel. Menno Hartenberg monteerde drie rijen spots aan de stalen dakbalken van de hal en bediende de console voor de
toneelbelichtingsapparatuur. Een hoge kwaliteit beamer, zeer genereus ter beschikking gesteld door sponsor Sharp Nederland, was centraal
boven de voorrand van het toneel gemonteerd (voor projectie van film
en stilstaande beelden).
Het project vereiste een uitgebreide en professionele microfoontechniek en
zaalversterking. Henk Tjoonk van Tjoonk Geluidsprodukties nam
twee assistenten en een vrachtwagen vol apparatuur mee, waaronder twee
mengpanelen (maximaal 90 kanalen) en 19-inch racks met
geluidbewerkingsapparatuur (zie foto). Zij arriveerden op maandag 2 juni
en bleven de gehele week. Het kamerkoor kreeg 23 individuele microfoons (headsets), die op het mengpaneel naar een enkele groep gemixed werden.
Het orkest werd opgenomen met 3 sets stereomicrofoons, plus enkele
microfoons in het orkest, om bepaalde groepen in de mix beter te kunnen
balanceren. Alle solisten kregen 'close miking' (clip-on microfoons voor
sopraan- en tenorsaxofoon).
Monitorluidsprekers werden opgesteld voor de dirigent (toneel midden),
kamerkoor (links-achter toneel) en orkest (beide zijden van het toneel).
'Array loudspeakers', aan rails boven het toneel opgehangen, straalden
geluid de zaal in. Vooraf berekende computer software het optimale klankbeeld voor het publiek (op 1.8 m, oorhoogte), rekening houdend
met de zaalafmetingen en de opstelling van de stoelen.
De concerten werden op twee systemen opgenomen: bij de stereo-uitgang
van het mengpaneel en met een enkele stereo-microfoon (tussen de achterste
rijen stoelen opgesteld, op ca. 2 m hoogte) op een hoge kwaliteit mini-disk
recorder. De audio opnames werden gebruikt als klankspoor voor de
DVD produktie (zie hieronder).
<< Vorige -
Navigatiehulp -
Volgende >>
Op 5, 6 en 7 juni 2008 werden drie voorstellingen van het
Harenkarstival programma gegeven. Op de eerste avond werden
bejaarden en langdurig zieken met bus en taxi naar de zaal
vervoerd om te genieten van een gratis concert.
Op de twee andere avonden was de zaal open voor het publiek; op
zaterdag werden extra stoelen geplaatst, aangezien deze
avondvoorstelling uitverkocht was. Er heerste een uitgelaten
stemming en de voorstellingen verliepen uitstekend (de timing
van de avond was perfect en alle apparatuur werkte foutloos;
een enorme prestatie voor deze complexe en grootschalige productie).
De beeldregistratie was in handen van Tetteroo Productions; op
vrijdag 6 juni werden de 'long shots' en 'zoom shots' gedaan vanuit
drie vaste cameraposities (van achter het publiek, van opzij en vanaf de
voorste rij stoelen). Op zaterdag 7 juni werden bewegende shots van de toneelscenes en tussen het orkest opgenomen met twee handzame camera's.
Geluid en beelden werden gecombineerd tot een live DVD. Het gehele
evenement werd op digitale foto vastgelegd door Nico Komen en
Trudie de Groot. De meeste foto's op deze pagina komen uit hun collectie.
Het slotconcert op zondagmiddag 8 juni 2008 werd gegeven door de
Marinierskapel der Koninklijke Marine. Zij sloten Harenkarstival
af met een klassieke set, waarin o.a. Fontane di Roma van Respighi
gespeeld werd, en met na de pauze een showgedeelte (met jazz en
populaire muziek, waaronder stukken van Quincy Jones en Bill Holman).
Dit professionele orkest liet het geluid regelen door hun vaste
man, Lex van Diepen, die Henk Tjoonk's apparatuur gebruikte.
<< Vorige -
Navigatiehulp -
Volgende >>
Projectmanagement team: Frans Absil, Ger Beemsterboer,
Hanny Blankendaal, Andries Dekker, Jan Dekker, Ton van de Kieft,
Piet Meijer, Natascha Paarlberg.
Muzikaal directeur en dirigent: Ton van de Kieft.
Componist: Frans Absil.
Orkest: harmonieorkest Harmonie DSV, Warmenhuizen,
uitgebreid met musici van het Nederlands Philharmonisch Orkest en het
Metropole Orkest, en met een jazz ritmesectie. Slotconcert door de
Marinierskapel der Koninklijke Marine, dirigenten Dik Roelofsen (klassieke
deel) en Sander van de Loo (showgedeelte).
Koor: Kamerkoor Sine Nomine, Alkmaar
(dirigent: Paul Valk) en kinderkoor van de lagere scholen
(koorleider en instudering: Chris Mul).
Popgroep: Splinter (lead vocals: Siem Broersen).
Solisten: Werner van de Loo (trompet), Jan Kühne (sopraan- en tenorsaxofoon), Gerrit van Baarlen (baritonsaxofoon), Herman and Niels Quant (draaiorgel Adriana), Gertie (accordeon), Dick Barten
(kerkorgels).
Toneelvereniging: Spot'70, Warmenhuizen (op het toneel, regie: Aad Spee) en Ons Genoegen, Waarland (in de film).
Dans: street dance 4AnyBody, Warmenhuizen (choreografie:
Nancy Benschop).
Filmregisseur: Job van de Kieft.
PA en geluidsapparatuur: Henk Tjoonk Geluidprodukties.
Video opname en DVD productie: Paul Tetteroo.
Toneelontwerp en leider theaterbouwteam: Piet Meijer.
Belichting: Menno Hartenberg.
Leider facilitaire dienst Bejo Zaden: Guus Leegwater.
Publiciteit: Hanny Blankendaal, Erica Broers, Trudie de Groot.
Logo en grafisch ontwerp: Job van de Kieft.
Fotograaf: Nico Komen.
Web design: Dennis Koper (Joomberg).
Productie coördinatie: Dixie Hartenberg.
Projectondersteuning, financiën en administratie:
Natascha Paarlberg, Pierre Fenijn.
Catering: Ulteam.
Coördinatie ondersteuning en logistiek:
Andries Dekker, Ingrid Kramer.
Hoofdsponsor: Ger Beemsterboer (Directeur Bejo Zaden, Warmenhuizen).
<< Vorige -
Navigatiehulp >>
Harenkarstival 2008 programma details en muziekpartiturem
zijn beschikbaar in onderstaande tabel (click op het G-sleutel icoon in de laatste kolom om de pdf partituur te openen. Bekijk ook de
liedteksten.
| Titel Programmadeel |
Duur (min) |
Tijd (uur:min) |
Toelichting |
Partituur |
| Ouverture: De Strijd tegen het Water |
8 |
0:00 |
Symfonisch gedicht. Schildering van de natuur in de lage landen, de strijd van de mens tegen het zeewater, de inpoldering, de welvaart in de polders en de dreiging van de klimaatverandering.
Instrumentatie: orkest, koor en geluidseffecten. |
(3.1 Mb) |
| Scene 1 |
3 |
0:08 |
Toneelvereniging |
|
| Lied: Werken op het Land |
4 |
0:11 |
Lied over de moeizame strijd van de boeren in de oude tijd
om te kunnen leven van de landarbeid, het gevecht tegen rijke landheren en
de ontwikkelingen in de landbouw tot in de moderne tijd. Muzikaal is er
een geleidelijke overgang van een middeleeuws naar een hedendaagse
idioom. |
(1.6 Mb) |
| Scene 2 |
3 |
0:15 |
Toneelvereniging |
|
| Instrumentaal: Oorlog in de Polder |
7 |
0:18 |
Symfonisch gedicht over de oorlogen van de laatste eeuwen.
Oorlogsdreiging en het gevecht tegen de indringers. Nationaliteiten
worden verklankt met volks- en soldatenliederen. Na de victorie
klinkt een hymne aan de vrijheid. |
(2.1 Mb) |
| Scene 3 |
3 |
0:25 |
Toneelvereniging |
|
| Koraal: Ter Kerke Gaan |
4 |
0:28 |
Religie in de gemeente. Een koraalthema met variaties voor
kerkorgel en gemengd koor. Vijf orgels uit Harenkarspel worden
voorgesteld (vooraf opgenomen en met cross-fades aan elkaar
gemonteerd). Het koor verzorgt op toneel een inleiding
(klassieke koraalzetting) en een coda (close harmony zetting). |
(392 kb) |
| Scene 4 |
3 |
0:32 |
Toneelvereniging |
|
| Instrumentaal: Radio Rumba |
6 |
0:35 |
De jaren 1950. Een compilatie van opgewekte Latijns-Amerikaanse
muziek (cha-cha, bolero, mambo, conga) voor drie solisten (trompet,
tenor- en baritonsaxofoon), orkest en uiteraard dans. Tevens
een belangrijke rol voor de ritmesectie en de percussiegroep. |
(2.1 Mb) |
| Scene 5 |
3 |
0:41 |
Toneelvereniging |
|
| Lied: Meer Haren dan Kapsel |
4 |
0:44 |
De jaren 1960: flower power en hippies in de polder, het verkondigen
van de (culturele) revolutie en de roep om meer vrijheid.
Protestlied voor twee zangers met begeleiding van akoestische
gitaar en achtergrondkoor. |
|
| Scene 6 |
3 |
0:48 |
Toneelvereniging |
|
| Lied: De dorpskermis |
5 |
0:51 |
Een uitbundig zang- en dansstuk over dit jaarlijkse dorpsfestijn.
Opening door kinderkoor met kermispret. Dan in een sneller tempo
een musicalsfeer voor orkest en koor. Tussendelen met gemengde
lagen van kermispolka's, walsen en draaiorgel. |
(2.1 Mb) |
| Film: Harenkarspel in Taferelen |
11 |
0:56 |
Quasi-antieke documentaire in zwart-wit (stomme film)
schildert het landschap en de plaatselijke cultuur. De film
wordt ondersteund door wisselende muzikale stemmingen en
effecten (majestueus, ernstig, humor, dans, spanning, citaten),
die hetzij de sfeer van de beelden aangeven, hetzij de actie
ondersteunen. |
(3.7 Mb) |
| Lied: Werken in de Bouw |
4 |
1:07 |
Een rustig swingende orgelblues met een shuffle groove, bedoeld
als lofzang op de bouwnijverheid in de gemeente. Het stuk heeft
een big band karakter met solo-zang, riffs voor het achtergrondkoor
en een 'ad lib' solo voor tenorsaxofoon. |
(804 kb) |
| Finale: Identiteit |
8 |
1:11 |
Solozangers en koor becommentariën, onder orkestbegeleiding,
de karakteristieke identiteit van de plaatselijke gemeenschap. Deze
finale begint als een mini-opera en gaat daarna over in een
meezinger (moderate 16th rock stijl). |
(2.6 Mb) |
| Totale duur |
|
1:19 |
|
|
<< Vorige -
Navigatiehulp -
Naar boven >>
Het Harenkarstival project heeft een prijs gewonnen in de 11de ronde van "Kern met Pit", een nationale wedstrijd op het gebied van sociale en culturele initiatieven in buurten en dorpen. (Ga naar het Audio Archief of bekijk de film
Harenkarspel Dorpstaferelen
op YouTube)
